Koninklijke erepenning

GreenTown Curaçao: de toekomst van een intelligent en duurzaam stadsdeel

GTminpres2017-3.jpg
 
GreenTown Curaçao is een milieuvriendelijk initiatief met een missie: het zwaar vervuilde terrein van de olieraffinaderij op Curaçao veranderen in het meeste schone en levendige havengebied ter wereld. Deze plannen liggen er al jaren, maar komen nu in een stroomversnelling. Het huurcontract met een Venezolaans olieconcern loopt in 2019 af. De olieprijs daalt en er is veel gaande rond duurzame energie. Wat betekent dit voor de toekomst van GreenTown? We spraken het dagelijks bestuur op Curaçao: voorzitter Ron Pin, penningmeester Harm Rooijakkers en secretaris Sinuhe Oomen.

Het terrein van de olieraffinaderij is 400 hectare groot en ernstig vervuild met asbest, zwavel, olie en asfalt. Het ligt aan één van de grootste en diepste natuurlijke havens ter wereld: een gebied dat door de eeuwen heen heel belangrijk is geweest voor Curaçao. Dat kan het in de toekomst blijven, of zelfs nog belangrijker worden, maar dan moet er wel wat veranderen.

Een nieuwe kijk op de zaak
“Stel je eens voor dat het contract in 2019 niet verlengd wordt en deze grond vrijkomt”, schets Ron Pin. “Vanuit die gedachte zijn de plannen voor GreenTown Curaçao al in 2004 ontstaan. Lighthouse Club Nederland en Curaçao maakten in overleg met de Curaçaose gemeenschap de eerste plannen voor een groen stadsdeel, onder de naam ‘Un Bista Nobo’: een nieuwe kijk op de zaak.”

De Stichting GreenTown Curaçao is opgericht om de plannen uit te werken. Studio Acht Caribbean Architects ontwierp een vlekkenplan met functies. Daar gaven onder andere Adviesbureau Royal Haskoning en de TU Delft hun visie op. Pin: “Zij berekenden dat GreenTown zo’n 17.000 banen oplevert. Ook de opbrengsten voor de overheid zijn veel hoger dan de huidige huuropbrengsten van het terrein.”

Schoon en aantrekkelijk havengebied
Nu werken er zo’n 2.500 mensen in en rond een vervuilende raffinaderij. In GreenTown krijgen tienduizenden mensen duurzame werkgelegenheid. Er zijn plannen voor schone industrie, zoals scheepsbouw en een recyclingbedrijf. Daarnaast biedt GreenTown ook ruimte om te wonen en te recreëren.

De haven kan bijvoorbeeld dienstdoen als jachthaven met internationale allure. Harm Rooijakkers legt uit: “In het Caribisch gebied varen veel luxe jachten, die voor het orkaanseizoen naar Europa vertrekken. Curaçao ligt buiten het orkaangebied en kan deze jachten ook prima onderbrengen. Maar dan moet het havengebied wel schoon en aantrekkelijk zijn.”

Serieuze optie
Na het uitwerken van de plannen breekt nu een nieuwe fase aan, waarin Green Town een serieus alternatief is. De Venezolaanse huurder van de raffinaderij heeft aangegeven het contract in 2019 niet te verlengen. Het gaat niet goed met Venezuela en de olieprijs daalt gestaag. Er is ook een Chinese partij in beeld die de olieraffinaderij wil ombouwen tot een gasinstallatie.

“De huidige installatie is oud en inefficiënt, maar heeft nog wel economische waarde voor Curaçao”, aldus Rooijakkers. “De overheid is nu aan zet. Zij beslissen om de raffinaderij te sluiten, op een andere locatie een nieuwe te bouwen of de bestaande installatie te verbeteren. Verplaatsen is de meest serieuze optie. Als de overheid daarvoor kiest, dan ligt het GreenTown concept klaar om op te pakken.”

Hulp van Lighthouse bij duurzame plannen
Als GreenTown er komt, dan is dat een mooie kans voor verduurzaming van het hele eiland. Rooijakkers: “Door duurzaam te bouwen, wordt dit vervuilende gebied een groene long in het centrum van Curaçao. Dat betekent een metamorfose voor het eiland én een verandering van het bewustzijn. Maar hoe krijg je zo’n stad echt groen? Iets als de Nederlandse EPC-norm bestaat niet op Curaçao. Dat gaan we introduceren en daar kunnen we de hulp van de Lighthouse leden goed bij gebruiken.”

“Er is natuurlijk al heel veel bekend over duurzaamheid”, vult Pin aan. “Over isolatie, energieopwekking en -opslag, of bijvoorbeeld hergebruik van water en afval. Dat moeten we vertalen naar de situatie en het klimaat op Curaçao. Het zou leuk zijn om dat weer samen met Lighthouse te doen, met alle expertise van deze mensen uit de praktijk.”

Van brownfield naar bruisend stadsdeel
Een andere uitdaging is de zware vervuiling van het raffinaderijterrein. Veel mensen denken dat dit gebied te vervuild is voor herontwikkeling. “Er zijn in de wereld genoeg voorbeelden dat het wél kan”, aldus Sinuhe Oomen. “In Sidney is het vervuilde havengebied Barangaroo getransformeerd tot levendige stadswijk. En ook voor de Olympische stad in Londen is een voormalig ‘brownfield’ omgebouwd tot een winstgevend stadsdeel.”

“De afgelopen 10 jaar is er veel ontwikkeld voor het verwerken van vuil”, verklaart Oomen. “Remediation is bijvoorbeeld een vrij nieuwe techniek, waarbij bacteriën vervuiling op een natuurlijke manier zuiveren. Dat duurt honderden jaren, maar in de tussentijd is het vuil veilig ingepakt en gescheiden van de leefomgeving. Een mooi voorbeeld is de Tweede Maasvlakte. Hier is verontreinigd slib uit de Maas afgedekt met een speciaal membraan. De chemische samenstelling van dit folie is specifiek ontwikkeld voor deze locatie: het laat wel water door maar geen vervuiling.”

Knowhow uit de hele wereld
De bouw van GreenTown verandert één van de meest vervuilde gebieden in het Nederlands Koninkrijk in ‘s werelds meest duurzame havengebied. Curaçao krijgt hiermee een voorbeeldfunctie en vormt een bron van inspiratie voor de hele wereld. “De condities voor GreenTown zijn nu gunstig. Jarenlang wilde de politiek vooral de huidige situatie handhaven. Nu kijken ze breed naar alternatieven en is GreenTown een serieuze optie”, sluit Pin af. “Als GreenTown er komt, dan betekent dat heel veel werk voor heel veel bedrijven. Ook voor Nederlandse bedrijven liggen hier kansen. GreenTown moet een intelligent, duurzaam stadsdeel worden, waar knowhow uit de hele wereld samenkomt.”

Terug naar overzicht