Koninklijke erepenning

10 jaar na Un Bista Nobo

DSC01796-kl.jpgDSC01796-smal.jpgDSC01805-smal.jpgPicture1-smal.jpg
 
Het is dit jaar precies 10 jaar geleden dat de Lighthouse Club departement Curacao een rapport uitbracht getiteld Un Bista Nobo, met een nieuwe kijk op het toekomstperspectief voor het Schottegat, Willemstad en Curacao. De aanleiding voor het project was de op dat moment nog niet actuele discussie over het voortbestaan van de Shell-raffinaderij. Het project werd gefinancierd door het Lighthouse Fonds. Hoe staat het er nu voor? Bericht van Ron Pin.

De aanleiding voor het project was de op dat moment nog niet actuele discussie over het voortbestaan van de Shell-raffinaderij. Immers de raffinaderij werd in 1985 verkocht aan het eiland Curaçao die op haar beurt de installaties en de grond in eigendom hield en het gebruik van de installaties verhuurde aan het Venezolaanse olie concern PDVSA. Er werd een contract ondertekend dat in 2019 afloopt.

Maar wat als het contract niet verlengd wordt en er geen nieuwe huurder komt? Dan ligt daar een circa 440 ha groot terrein, zwaar verontreinigd met asbest, zwavel, olie en asfalt, met her en der verlaten installaties. Triest. Neen, het is juist een gouden kans, zeiden de Lighthouse leden van destijds. Wat er ook gebeurt of besloten wordt, het betekent werk. Opruimen van de verontreinigingen, afbreken van de oude troep, nieuwe dingen bedenken en bouwen. Niets interessanter dan dat. Zeker voor de bouwsector.

Project Lighthouse Fonds
De unieke samenwerking tussen de Lighthouse leden van verscheidene departementen uit Nederland met leden van het departement op Curaçao maakte het tot een erg leuk project. Natuurlijk ook vanwege het belang en de actualiteit die het project op Curaçao had en nu na 10 jaar nog steeds heeft.
Het project werd gefinancierd door het Lighthouse Fonds en gedragen door terzake deskundige Lighthouse leden die kosteloos hun uren beschikbaar stelden. Het fonds betaalde de tickets en de hotelkosten.

Meer dan een milieuprobleem
Het belang voor het eiland gaat veel verder dan het milieuprobleem en de verhuur of verkoop van installatie alleen. Het gaat over gebruik van één van de meest waardevolle en centrale locaties op het eiland, over het creëren van nieuwe mogelijkheden in dat gebied en de terreinen die nu nog onder de rook liggen. Over verdere economische ontwikkeling en de financiering daarvan, over werkgelegenheid voor vakmensen en toekomstperspectief voor schoolverlaters. En over het creëren van remigratiemogelijkheden van elders wonende Curaçaoënaars.

Driestappenplan
De aanpak van de Lighthouse groep van was een driestappen plan:
1. Organisatie van een forum waarvoor personen vanwege functie, verantwoordelijkheid of deskundigheid werden uitgenodigd. Dit goed bezochte forum vond plaats op 23 november 2004 in Villa Maria te Scharloo en werd voorgezeten door de op het eiland zeer bekende advocaat Rob Blaauw.

2. Uitvoeren van een vaktechnische verkenning en de productie van een rapport. Hiertoe bezochten deskundige leden uit diverse bouwdisciplines, als planologie/stedenbouwkunde, milieutechniek en architectuur van Nederlandse departementen, tweemaal Curaçao in 2005.
Er werden veel gesprekken gevoerd met deskundigen en betrokkenen. Vanuit deze oriëntaties zijn scenario’s ontwikkeld en per scenario de mogelijkheden geïnventariseerd.
Tijdens het tweede bezoek zijn de scenario’s op schrift gesteld en getoetst op haalbaarheid en realiteit. Het LHC rapport Un Bista Nobo (een nieuwe kijk) was het resultaat. De samenstelling van de groep was als volgt: Arnold Sikkel en Martien Velthuijzen (departement Betuwe), Muriel van der Wal (Flevoland), Donald Dinklaar (Lighthouse Fonds), Catharinus Jeltsma (Noord-Holland), Johan Vreekamp, John Antonius, Ron Pin en Hugo Meijer (Curaçao), met eindredactie door Stella van Rijn (Curaçao).

3. Uitdragen rapport en bevindingen, door aanbieding aan de Gezaghebber en de Staten van Curaçao en aan de Tweede Kamer in Nederland en het organiseren van een tweede forum, wederom in Villa Maria te Scharloo Curaçao.

Duurzaam groen stadsdeel
Aan het eind van de uitvoering van stap 3 stonden drie personen uit de gemeenschap op, onder voorzitterschap van Andre Casimiri. Zij initieerden in 2011 de stichting Greentown Foundation Curaçao om te bevorderen dat in het Schottegat gebied een duurzaam en groen stadsdeel wordt ontwikkeld.
Studio Acht Carribbean Architects ontwikkelde een stedenbouwkundig plan voor de invulling van het gebied en illustrator Richard Elmore produceerde schitterende plaatjes hoe het er uit zou kunnen zien. Er werd een brochure uitgebracht en een campagne op Facebook leverde duizenden volgers op. Op het plan werd een scan uitgevoerd door Adviesbureau Royal Haskoning, die berekende dat dit nieuwe stadsdeel 17.000 extra banen zou opleveren. Een geweldige impuls voor de economie van Curaçao. Te mooi om waar te zijn. De Technische Universiteit Delft kwam na een controleberekening uit op 15.000 banen.

Voorbeelden in de wereld
De vraag of er voorbeelden in de wereld zijn waar dergelijke projecten succesvol zijn geweest, werd het bekende Amerikaanse bureau Edgewater voorgelegd. Het antwoord was positief. Zij kwamen met tenminste 7 succes stories en gaven hierover een presentatie op een door Greentown georganiseerd forum. Ook nu nog zijn er projecten gaande waarvan geleerd kan worden. Zo is in Sydney Australië het Barangaroo project vorig jaar gereed gekomen. Daar is te leren hoe het proces van besluitvorming uiterst consciëntieus verliep, waarbij er alle ruimte was voor inspraak, terwijl de regie strak in de hand gehouden werd door de overheid.

Curaçaose overheid zit niet stil
Het Rotterdamse ingenieursbureau Ecorys deed een studie naar de opties die er voor de regering van Curaçao zijn. Kosten en baten van openhouden van de raffinaderij, kosten en baten van openhouden, technische inventarisatie van installaties en kansen voor optimalisatie. Na afweging van alle opties, koos de Staten van Curaçao, in unanieme meerderheid voor het continueren van de raffinaderij. De regering benoemde een Multi Disciplinair Project Team met als opdracht de verschillende opties verder uit te werken.

Nog geen resultaten
Anno 2016 is dit MDPT team, ondanks dat het veel werk verzet heeft, nog niet tot resultaat gekomen. In 2019 eindigt het contract met PDVSA, ook de ontwikkelingen in de wereld staan niet stil. Om maar enige bedreigingen voor de raffinaderij te noemen: lage olieprijzen, het milieuakkoord in Parijs waar diverse afspraken zijn gemaakt die ook Curaçao raken, de enorme luchtverontreinigingen die de raffinaderij met zijn sterk verouderde installaties veroorzaakt en 18 doden per jaar tot gevolg heeft, scholen doet sluiten en maatschappelijke onrust teweeg brengt. En tenslotte de situatie in Venezuela, bij uitstek de leverancier van de ruwe olie, waar grote onrust is en de economie dreigt ineen te storten.

Gewijzigde strategie
Zorgen genoeg voor de regering van Curaçao op dit moment, maar gelukkig zijn er ook kansen, zoals in alle studies en plannen is gebleken.
Wijsheid en takt zijn nu het devies. Onder leiding van de nieuwe voorzitter van Greentown, David Dick, voert Greentown een gewijzigde strategie om gezamenlijk met betrokken stakeholders, waaronder de overheid van Curacao, tot een oplossing te komen. Ook het Greentown -lees Lighthouse - Plan ligt daarbij als duurzame optie op tafel. Het Lighthouse Fonds bewijst daarmee eens te meer haar waarde!


mei 2016


Terug naar overzicht